Görsel tasarım öğeleri, görsel ilkeler
yardımıyla yüzeysel ya da hacimsel olarak düzenlenerek zemin ya da şekil
anlatımları oluştururlar.
Zemin anlatımı ; iki boyutlu etkisi olan bir
düzenlemedir.
Geniş – berrak alanlarda,
Benzer ölçüde tekrar çizimlerle,
Bir kompozisyonda şekil anlatımı
verecek şekilde güçlü etki yapan bölgelerden arta kalan kısımlarla sağlanır.
Şekil anlatımı ; üç boyutlu etkisi olan bir
düzenlemedir.
Derinlikle
Çizgisellikle
Etkili çevre ya da güçlü çevre
çizgileriyle sağlanır.
Derinlik ; bir cismin üçüncü boyutunun yani
kalınlığının anlaşılması, hissedilmesi ile etkinlik kazanır. İki yada üç
boyutlu cisimler yan yana durduklarında bize göre farklı uzaklıkta
hissediliyorsa, bu biçimler ya da cisimler derinlik ifadesi verebiliyor
demektir.
Örtme
Saydamlık
Ölçü derecelendirmesi
Değer derecelendirilmesi; cisimlerin renkleri,
değer farkları, parlaklık ve matlıkları ya da dokuları derinlik ifadesi
oluşturmada rol oynarlar.
·
Sıcak renkli cisimler yakında,
·
Soğuk renkli cisimler uzakta,
·
Koyu tonlu cisimler yakında,
·
Açık tonlu cisimler uzakta,
·
Parlak cisimler yakında,
·
Mat cisimler uzakta,
·
Sert dokulu cisimler yakında,
·
Yumuşak dokulu cisimler uzakta
etki yaparlar.
Çizgisellik; çizgi kalınlıkları farklı
tutulursa derinlik anlatımı güçlenir. Ölçü derecelenmesi görevi yaparak
derinlik, anlatımın güçlenmesine katkıda bulunur.
Etkili çevre; biçimler çevre çizgileri ile
belirli hale gelirler. Çevre çizgileri zayıf, ince ve az belirli olan cisimler
gözde fazla etki yapmazlar, daha uzakta algılanırlar. Derinlik etkisi bazı
cisimlerin kenarlarına kuvvetli çizgilerle çevirmekle sağlanır. Şekil olarak
algılanırlar.
Şekil – zemin ilişkisi; şekil – zemin
ilişkilerinde şeklin zeminden net bir şekilde ayırt edilmesi istenir. Buna
şekil – zemin ilişkilerinde ‘belirlilik’ denir.
Şekil – zemin ilişkisinde üç esas vardır :
1 ) Genellikle zemin daha basit olur ve şekilden
daha geniş bir yer kaplar.
2 ) Şekil ve zemin anlatımları arasında güç
farkı ve diğer belirtiler nedeniyle şekil anlatımı ya zemine bitişik yada
zeminden önde görülür.
3 ) Uzaysal yada üç boyutlu olarak etki
yapabilen zeminler güçlü şekil anlatımlarının arkasında yine iki boyutlu etki
yaparlar.
Şekil – zemin arasında benzerlik, yakınlık,
uygunluk, karakter birliği aranır. Görsel algıda şeklin belirginliğini sağlayan
etkiler :
Şekillerin ; benzerliği, ölçüsü, yakınlık –
uzaklık derecesi, ana formlar, kapanma, devamlılık (ritm) dir.